از سینی‌گردانی تا عزای خاص ماهشهری‌ ها

سینی‌گردانی یکی آیین‌های محرم است که در بندرماهشهر در استان خوزستان به صورتی متفاوت برگزار می‌شود. مراسم سینی‌گردانی در خانواده مرحوم حاج علی طاهری نژاد معروف به علی ابوالحسن قدمتی بیش از ۱۲۰ ساله دارد.

به گزارش مشرق، اجرای این آیین بدین صورت است که روز هشتم محرم حوالی ظهر از تمام نقاط شهر بندر ماهشهر سینی‌های بزرگی از جنس مس، حصیر و … که محتوای درون آن حنا، اسپند، شاخه های گیاه مورد، شمع، انواع شیرینی و گلاب است را با پارچه سبز پوشانده و به محل اصلی برگزاری مراسم می‌برند و این سینی‌ها آنجا توسط تعدادی از زنان چیدمان می‌شوند.

پارچه سبز نماد پاکی و قداست است که در لباس رزم اهل بیت (ع) در روز عاشورا به رشادت یاران امام حسین (ع) اشاره دارد. حنا نمادی مبارک از زینت و آراستگی برای عروس در زمان قدیم است. شمع نمادی از روشنایی، پاکی و جاودانگی است که به مظلومیت یاران امام اشاره دارد. گلاب نماد تازگی، طراوت، باروری و تدواوم زندگی است و به ازدواج حضرت قاسم اشاره دارد. شاخه گیاه مورد (mourd) که یاس هم نامیده می‌شود، نماد راستی، صداقت، عشق، دوستی و معصومیت است که به عشق پاک و معصومیت حضرت قاسم اشاره دارد. اسپند نیز برای جلوگیری از چشم زخم است.

پیشینه آیین

خانواده حاج‌علی طاهری از قدیمی‌ها و بومیان ماهشهر محسوب می‌شوند که دارای یک حسینیه هستند و آن‌گونه که برخی از بازماندگان این خانواده می‌گویند در گذشته و پیش از ورود برق و روشنایی (دوران قاجار) در محل فعلی تکیه در زمان‌هایی که ماهشهر کمتر از صد خانوار داشت، مردان عزادار، الم را در شب اول محرم می‌بستند و با روشن کردن فانوس دور الم می‌چرخیدند و سینه می‌زدند و تا شب هشتم این مراسم ادامه داشت. در شب هشتم نیز در حدود ده تا پانزده سینی آماده‌شده مردها را دور الم می‌چرخاندند و این آیین نسل به نسل تا به امروز ادامه داشت و همچنان در حال برگزاری است.

میراث ناملموس

آیین سینی‌گردانی حضرت قاسم فرزند امام حسن مجتبی (ع) به عنوان اولین اثر میراث ناملموس شهرستان بندر ماهشهر در استان خوزستان مهرماه 1396 در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسیده است. یکی دیگر از مراسم های ماه محرم در بندرماهشهر چاووش‌خوانی است که طرفداران بسیاری دارد.