ریشههای این مفهوم به دهه ۱۹۳۰ میلادی باز میگردد، زمانی که آمریکا قانون توافقات تجاری متقابل را تصویب کرد. هدف آن زمان شکستن موانع تجاری از طریق توافقات دوجانبه بود، نه جنگهای تجاری. اما حالا این واژه به طور جدیتر بازگشته است. به عنوان مثال، در اوایل سال ۲۰۲۵، در تلاش برای مقابله با رفتارهای تجاری ناعادلانه و کسری تجاری، دولت آمریکا تحت رهبری دونالد ترامپ تعرفههایی را بر واردات چینی اعمال کرد. این تعرفهها با ۱۰٪ شروع شدند و به طور پیوسته تا ۱۴۵٪ روی کالاهای مختلف چینی افزایش یافت. چین به همین صورت واکنش نشان داد و تعرفههای خود را بر واردات آمریکا اعمال کرد، از جمله تعرفه ۳۴٪ که در ابتدا بر تمام کالاهای وارداتی از آمریکا اعمال شد و سپس به ۱۲۵٪ افزایش یافت.
تعرفههای متقابل چگونه عمل میکنند؟
در حالی که آمریکا اخیراً از فرمولی برای محاسبه تعرفهها بر اساس کسری تجاری استفاده میکند، کشورهای دیگر مانند چین اغلب تعرفههایی را به طور استراتژیک وضع میکنند که ممکن است از این فرمول پیروی نکنند.
چگونه آمریکا تعرفههای خود را محاسبه میکند؟
در سال ۲۰۲۵، آمریکا تعرفهها را بر اساس کسری تجاری با هر کشور تعیین کرد. فرمول به این صورت است:
نرخ تعرفه (%) = (کسری تجاری آمریکا با کشور / واردات آمریکا از کشور) × ۱۰۰ / ۲
مثال: واردات آمریکا از چین: ۴۳۸.۹ میلیارد دلار صادرات آمریکا به چین: ۱۴۷ میلیارد دلار کسری تجاری: ۲۹۱.۹ میلیارد دلار نرخ تعرفه: ۳۳.۲۵٪
این رویکرد باعث شد آمریکا تعرفه ۳۴٪ را برای واردات چینی در آوریل ۲۰۲۵ وضع کند.
چگونه چین پاسخ میدهد؟
چین وقتی که آمریکا تعرفهها را وضع میکند، اغلب با اعمال تعرفههایی بر بخشهایی که برای آمریکا سیاسی و اقتصادی اهمیت دارند، واکنش نشان میدهد.
پیامدهای اقتصادی تعرفههای متقابل
تعرفههای متقابل تاثیرات زیادی بر اقتصاد جهانی دارند. وقتی آمریکا و چین شروع به اعمال تعرفهها میکنند، دیگر کشورها هم به طور غیرمستقیم متاثر میشوند.
کاهش تجارت جهانی
در اوایل سال ۲۰۲۵، سازمان تجارت جهانی گزارش داد که رشد تجارت جهانی به ۰.۲٪ کاهش یافته است، که به دلیل استراتژیهای تعرفهای آمریکا و اثرات آن بر سایر کشورها است.
کشورهای در حال توسعه تحت فشار قرار میگیرند
اقتصادهای کوچکتر که به صادرات کالاهای ارزان به بازارهایی مانند آمریکا وابستهاند، تحت تاثیر تعرفهها قرار میگیرند. این به معنای کاهش سفارشات کارخانهها، از دست دادن شغلها و کاهش درآمد است.
افزایش قیمتها در داخل کشور
مصرفکنندگان آمریکایی متوجه افزایش قیمتها شدهاند. تعرفههای اعمال شده بر کالاهای چینی باعث شده قیمت وسایل الکترونیکی و کالاهای خانگی افزایش یابد. این افزایش هزینهها حتی بر شرکتهای آمریکایی که به قطعات وارداتی وابستهاند نیز تاثیر گذاشته است.
تاثیر تعرفهها بر کریپتو
وقتی دولتها شروع به اعمال تعرفههای متقابل میکنند، عدم اطمینان در بازارهای مالی ایجاد میشود. این عدم اطمینان باعث نوسانات بازار میشود که حتی بر بازار کریپتو نیز تاثیر میگذارد.
نوسانات بازار
وقتی آمریکا در آوریل ۲۰۲۵ تعرفه ۵۰٪ بر واردات چینی اعلام کرد، بازار کریپتو واکنش نشان داد و قیمت بیتکوین کاهش یافت.
عملیات معدنکاری
ماینرهای بیتکوین در آمریکا با افزایش هزینههای عملیاتی مواجه شدند زیرا تعرفهها بر تجهیزات معدنکاری وارداتی افزایش یافته بود.
ترندهای سرمایهگذاری
عدم اطمینان اقتصادی اغلب باعث میشود که سرمایهگذاران به دنبال پناهگاههای امن باشند و کریپتو روز به روز بیشتر به این نقش پاسخ میدهد.