سولانا (Solana)
سولانا با نماد SOL، رمزارز بومی بلاک‌چین لایه‌اول سولاناست که از قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز پشتیبانی می‌کند. کاربران با مشارکت در شبکه به‌عنوان گره یا اعتبارسنج می‌توانند SOL دریافت کنند. این شبکه از مدل کاهش عرضه (تورم منفی) استفاده می‌کند؛ به این صورت که بخشی از توکن‌های SOL برای کنترل عرضه سوزانده می‌شوند. استاندارد توکن‌های سولانا SPL است که مشابه استاندارد ERC-20 در اتریوم است.
توزیع اولیه توکن‌های SOL به این صورت بود: فروش اولیه با ۱۵.۸۶٪ بیشترین سهم را داشت. فروش بنیان‌گذاران با ۱۲.۶۳٪، فروش به اعتبارسنج‌ها با ۵.۰۷٪، فروش استراتژیک با ۱.۸۴٪ و حراج عمومی با ۱.۶۰٪ دنبال شدند. تیم پروژه و بنیاد هر کدام ۱۲.۵۰٪ دریافت کردند و ذخیره اجتماعی با ۳۸٪ بیشترین سهم را به خود اختصاص داد.
تورم
تا سال ۲۰۲۳، نرخ تورم سالانه سولانا (Solana) برابر با ۶.۳۲۵٪ بوده و هر سال ۱۵٪ کاهش می‌یابد. این نرخ بر پایه یک «سال ایپاک» محاسبه می‌شود که حدود ۱۸۰ ایپاک را شامل می‌شود. طول هر ایپاک بسته به عملکرد شبکه، حدود ۲.۵ تا ۳.۵ روز تقویمی متغیر است و این موضوع باعث نوسان در نرخ واقعی تورم می‌شود.
دو دلیل اصلی وجود دارد که چرا بازده سالانه (APY) از طریق استیکینگ اغلب بیشتر از نرخ تورم است. اول اینکه APY شامل اثر ترکیبی سود در طول یک سال کامل تقویمی است. دوم اینکه افرادی که SOL خود را استیک نمی‌کنند، به نوعی به کسانی که استیک می‌کنند پاداش می‌دهند، چون امنیت شبکه را حفظ می‌کنند.
کارمزد تراکنش‌ها در جبران تورم نقش دارند؛ به‌طوری‌که ۵۰٪ از هر کارمزد تراکنش سوزانده می‌شود و عرضه SOL را کاهش می‌دهد. ۵۰٪ باقی‌مانده به‌عنوان پاداش بلاک به اعتبارسنجی داده می‌شود که آن تراکنش را پردازش کرده است. انتظار می‌رود که با گذر زمان، حجم تراکنش‌ها افزایش یابد و این موضوع کاهش پاداش‌های استیکینگ را جبران کند.
تأمین مالی
در سال ۲۰۱۹، سه فروش خصوصی برگزار شد که طی آن تیم سولانا توانست ۲۰ میلیون دلار سرمایه جذب کند. سرمایه‌گذاران شامل شرکت‌هایی مانند مولتی‌کوین کپیتال (Multicoin Capital)، بلاک‌تاور کپیتال (BlockTower Capital) و راک‌اوی ونچرز (Rockaway Ventures) بودند. تعداد توکن‌های فروخته‌شده در این مرحله اعلام نشد، اما طبق بیانیه رسمی، این سرمایه صرف توسعه فنی و مدیریت پروژه شد.
در سال ۲۰۲۰، حراج عمومی سولانا در پلتفرم کوین‌لیست (CoinList) برگزار شد و ۴ میلیون دلار دیگر جمع‌آوری شد. عرضه اولیه کوین (ICO) بین ۱۶ تا ۲۴ مارس ۲۰۲۰ انجام شد که طی آن ۲۵ میلیون دلار جذب سرمایه صورت گرفت.
سولانا تاکنون در مجموع ۳۱۵.۸ میلیون دلار سرمایه در ۱۱ دور جذب کرده است. آخرین دور تأمین مالی آن در ۱۹ آگوست ۲۰۲۱ از طریق سرمایه‌گذاری شرکتی انجام شد.
کاربرد
توکن‌های SOL دو کاربرد اصلی دارند: پرداخت کارمزد تراکنش‌ها در شبکه یا هنگام استفاده از قراردادهای هوشمند، و استیک کردن به‌عنوان بخشی از سازوکار اجماع گواه اثبات سهام (PoS).
استیکینگ
بلاک‌چین سولانا برای حفظ امنیت شبکه و تأیید بلاک‌های جدید از مکانیزم گواه اثبات سهام استفاده می‌کند. کاربران با استیک کردن توکن‌های SOL خود، پاداش‌هایی به صورت توکن‌های جدید دریافت می‌کنند.
در فرآیند استیکینگ، کاربران توکن‌های خود را به اعتبارسنج‌هایی واگذار می‌کنند که وظیفه پردازش تراکنش‌ها و نگهداری شبکه را بر عهده دارند. این مدل، مشارکت و همکاری میان دارندگان توکن و اعتبارسنج‌ها را تشویق می‌کند. اعتبارسنج‌ها با دریافت استیک بیشتر، پاداش بیشتری کسب می‌کنند و ممکن است با کاهش کارمزد خود، رقابت بیشتری برای جذب استیک داشته باشند. البته، در صورت رفتار مخرب، بخشی از استیک اختصاص‌داده‌شده به آن‌ها ممکن است از طریق «اسلشینگ» از بین برود. این سازوکار باعث افزایش امنیت و کارایی شبکه می‌شود.
برنامه‌های غیرمتمرکز (دپ‌ها)
توکن SOL به‌طور عمده برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها، از جمله تعامل با برنامه‌های غیرمتمرکز، استفاده می‌شود. مشابه اتریوم (ETH)، SOL ارز اصلی اکوسیستم سولانا است و برای پرداخت محصولات و خدمات مختلف به کار می‌رود. به عنوان نمونه، هزینه معاملات در صرافی‌های غیرمتمرکزی مانند ریدیوم (Raydium) با SOL پرداخت می‌شود. همچنین، همه توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT) در سولانا بر پایه SOL قیمت‌گذاری می‌شوند.