به گزارش شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز و به نقل از فوربز، از زمان اختراع گذرنامه در اوایل قرن بیستم، احراز هویت به بخشی ضروری از زندگی بشر تبدیل شده است؛ چه برای استفاده از خدمات و محصولات روزمره، چه برای کسبوکارها و دولتها که ملزم به رعایت قوانین، پیشگیری از جرایم و الزامات دیگر هستند. با این حال، فرآیندهای سنتی احراز هویت معمولاً کند، پیچیده و پرهزینه باقی ماندهاند. دولتها اغلب با کمبود منابع و بوروکراسی دستوپنجه نرم میکنند، خدمات عمومی با تأخیر اجرا میشوند و کسبوکارهایی که به سیستمهای قدیمی وابستهاند، برای تغییر فرآیندها دچار چالشاند.
در نتیجه، هر چیزی که به احراز هویت مربوط میشود معمولاً طولانی، پر از دردسر و آسیبپذیر در برابر سوءاستفاده است. علت اصلی هم این است که دادههای هویتی ما در اختیار دولتها، شرکتهای بزرگ و غولهای فناوری است و در سیستمهایی پراکنده و ناهمگون ذخیره میشود که هم امنیت پایین دارند و هم کارایی محدودی دارند.
اما بلاکچین راهحلی ارائه کرده است. فناوری هویت دیجیتال آنچین این امکان را فراهم میکند که دولتها بتوانند شهروندان را تأیید کنند، افراد برای خدمات مختلف درخواست دهند و کسبوکارها در چند ثانیه مشتریان خود را احراز هویت و پذیرش کنند. محصولات هویت دیجیتال به کاربران اجازه میدهند تا هویت خود را در لحظه و از طریق یک سیستم غیرمتمرکز ثابت کنند؛ سیستمی که میتواند هر تعداد مدرک هویتی را به شکل امن نگهداری کند.
نکته جالب اینجاست که دیگر نیازی به ارائه مستقیم مدارک نیست؛ افراد میتوانند بدون افشای اطلاعات دقیق، اعتبار خود را ثابت کنند. به زبان ساده، افراد میتوانند ثابت کنند که چه کسی هستند، چقدر درآمد دارند، چند سالهاند، کجا تحصیل کردهاند و حتی چه نمرههایی گرفتهاند، بدون اینکه این اطلاعات را بهطور مستقیم به کسی بدهند. همه این دادهها در یک فضای ابری غیرمتمرکز و آنچین ذخیره شدهاند و مالکیت آنها هم کاملاً در اختیار خود فرد است. هر نهاد، شرکت یا دولت هم میتواند به آن اعتماد کند. این رویکرد نهتنها سریعتر و راحتتر است، بلکه به لطف ساختار تغییرناپذیر بلاکچین، بسیار امنتر از کارت شناسایی یا گذرنامههای سنتی است که امکان جعل یا دستکاری آنها همیشه وجود دارد.
کشورها در حال پذیرش هویت دیجیتال هستند
جای تعجب ندارد که کشورهای پیشرو و شرکتهای بزرگ جهان بهتدریج به سمت استفاده از محصولات هویت دیجیتال گرایش پیدا کردهاند. اتحادیه اروپا، برای مثال، پروژهای جدی را با همکاری PwC ایتالیا و SKچین ادوایزر (SKChain Advisor) آغاز کرده تا محصولی مبتنی بر بلاکچین برای هویت دیجیتال توسعه دهد. این محصول که بر بستر «ورلد موبایل چین» (یک شبکه لایهسوم روی لایهدوم اتریوم در صرافی کوینبیس) ساخته شده، از فناوری «هویت خودمالک» (SSI) استفاده میکند تا تراکنشهای الکترونیکی را آسان و امنتر کند.
کاربران میتوانند بدون عبور از هزاران مرحله بوروکراتیک و بدون افشای اطلاعات شخصی، هویت خود را تأیید کنند؛ قابلیتی که امنیت فضای رمزارز را نیز ارتقا میدهد. این پروژهی جدید بر پایهی مقررات «هویت دیجیتال» اروپا موسوم به eIDAS 2.0 و «کیف پول هویت دیجیتال اروپایی» (EUDI Wallet) طراحی شده است. هدف از این مقررات، ایجاد یک چارچوب واحد برای هویت دیجیتال در سراسر کشورهای اتحادیه اروپاست.
اگر این پروژه موفق شود، میتواند نمونهای از همکاری دولتها با فناوری بلاکچین باشد؛ آن هم در حالی که همچنان با روحیه غیرمتمرکز این فناوری همراستا باقی بمانند. در همین حال، شهر بوئنوس آیرس (پایتخت آرژانتین) نیز طرحی برای هویت دیجیتال با استفاده از فناوری اثبات دانش صفر (ZK) اجرا کرده که همهی ۳.۶ میلیون شهروند این شهر را شامل میشود. سال گذشته، دولت این شهر این راهکار را به پلتفرم MiBA اضافه کرد تا شهروندان کنترل کامل مدارک دیجیتال خود مثل گواهی تولد، سند ازدواج و مدارک مالیاتی را در اختیار داشته باشند.
ایالت کالیفرنیا نیز ۴۲ میلیون سند مالکیت خودرو را روی بلاکچین قرار داده تا جلوی تقلب گرفته شود و فرایند انتقال مالکیت سادهتر و سریعتر انجام شود. رفتوآمدهای حضوری به ادارهی ثبت خودرو (DMV) همیشه زمانبر و آزاردهنده بودهاند، اما حالا با استفاده از بلاکچین، نیاز به مراجعهی حضوری کاهش یافته و امنیت دادهها نیز بیشتر شده است. در امارات متحده عربی نیز اکنون سامانهای به نام UAE Pass بهعنوان هویت دیجیتال رسمی برای شهروندان، ساکنان و حتی بازدیدکنندگان راهاندازی شده است. این سامانه امکان تأیید اسناد بهصورت دیجیتال را فراهم میکند و از بلاکچین برای نگهداری امن دادهها در «گاوصندوق دیجیتال» استفاده میکند.
از «سروصدا» تا «ضرورت»: بازتعریف کریپتو
اینها تنها چند نمونه از طرحهای فزایندهی هویت دیجیتال هستند که با کمک بلاکچین در حال اجرا هستند و توسط دولتها و نهادهای شهری مختلف راهاندازی شدهاند. واضح است که ما بهسمت دنیایی جدید و دیجیتال حرکت میکنیم و هر منطقهای که زودتر این فناوریها را بپذیرد، میتواند نقشی پیشرو ایفا کند؛ درست مانند نقشی که سیلیکونولی در دوران وب۲ داشت.
با این حال، اینبار نوآوری در یک نقطه متمرکز نخواهد بود. تحول دیجیتال بهصورت غیرمتمرکز پیش خواهد رفت، با مراکزی در سراسر جهان که از توسعه داراییهای دیجیتال استقبال میکنند. دیدیم که تعلل دولت پیشین آمریکا چگونه رشد وب۳ را در این کشور کند کرد، اما حالا ورق برگشته است. کریپتو صرفاً یک فناوری نیست، بلکه موضوعی اجتماعی هم هست؛ و با توجه به مزایای بیشمار آن، بهنظر میرسد گسترش استفاده از محصولات هویت دیجیتال در کشورهای مختلف در سالهای آینده تقریباً اجتنابناپذیر است.
این روند بخشی از یک حرکت وسیعتر بهسمت «حاکمیت دیجیتال» است که فرصتهای تازهای برای افراد و کسبوکارها ایجاد میکند. همچنین، نیاز روزافزون بازار به پروتکلهای هویت دیجیتال کارآمد را نشان میدهد؛ پروتکلهایی که بتوانند دسترسی ما را به خدمات ضروری و اختیاری سادهتر کنند. گسترش فناوریهای مبتنی بر بلاکچین در سراسر جهان، نشانهای مثبت است. فراتر از موارد استفاده متنوع، این محصولات میتوانند سیستمهای سنتی را امنتر، سریعتر و سازگارتر با قوانین کنند. برخلاف میمکوینها، نوآوریهایی مثل هویت دیجیتال بر پایه بلاکچین، راهحلی واقعی برای مشکلی جهانی ارائه میدهند که به زندگی همهی ما مربوط است.